Gdy w wyniku jakiegoś zdarzenia doznasz uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub też doznasz krzywdy na podłożu emocjonalnym/psychologicznym, przysługuje Ci roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie pieniężne jest zatem jedynym sposobem naprawienia szkody niemajątkowej wyrządzonej osobie fizycznej. Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia Sąd posługuje się szeregiem kryteriów. Jednym z kryteriów jest procentowy uszczerbek na zdrowiu.

Praktyka ustalania procentowego uszczerbku na zdrowiu wywodzi się z ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Artykuł 11 tejże ustawy stanowi, iż:

ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie

Następnie zostało wydane Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 roku w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania. Została zatem wprowadzona procedura, w myśl której lekarz orzecznik ustala stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Ustalony uszczerbek mnożony jest przez wartość wynikającą z ustawy o Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i na tej podstawie ustalana jest wartość jednorazowego odszkodowania.

Powyższa praktyka została przyjęta w postępowaniach sądowych cywilnych. Bardzo często konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego. W postępowaniu sądowym jest to dowód pomocniczy dla sądu, przeprowadzany wtedy gdy konieczne są wiadomości specjalne – np. specjalistyczna wiedza medyczna bądź też rekonstrukcja zdarzenia drogowego. Biegły sądowy ustala okoliczności, które zleca mu Sąd i przy okazji dokonuje oceny uszkodzeń ciała uzasadniających wypłatę zadośćuczynienia. Bardzo często takie ustalenia są sporządzane właśnie w formie ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu. Biegły sądowy zatem dokonuje procentowego ustalenia uszkodzenia/rozstroju osoby poszkodowanej.

Należy jednak zauważyć, że rozmiar uszczerbku na zdrowiu powinien być traktowany jedynie jako jedno z kryteriów przy szacowaniu wysokości zadośćuczynienia. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 czerwca 2005 roku, sygn. akt I CK 7/2005:

Na rozmiar krzywdy, a w konsekwencji wysokość zadośćuczynienia, składają się cierpienia fizyczne i psychiczne, których rodzaj, natężenie i czas trwania należy każdorazowo określić w okolicznościach konkretnej sprawy. Mierzenie krzywdy wyłącznie stopniem uszczerbku na zdrowiu stanowiłoby niedopuszczalne uproszczenie nie znajdujące oparcia w treści Kodeksu Cywilnego.

Zatem procentowo określony uszczerbek służy Sądowi tylko jako pomocniczy środek ustalania rozmiaru odpowiedniego zadośćuczynienia. Określenie procentowego uszczerbku na zdrowiu służy do celów określania odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy i w postępowaniach cywilnych może być stosowane wyłącznie uzupełniająco.

Należy również pamiętać, iż procentowy uszczerbek na zdrowiu przedstawiany przez licznych Ubezpieczycieli w żaden sposób nie wiąże Sądu. Tabele z procentowym uszczerbkiem zdrowia przedstawiane przez np. PZU S.A. mogą stanowić podstawę do ustalenia wartości uszczerbku i tym samym wysokości zadośćuczynienia jedynie w postępowaniu likwidującym szkodę. W postępowaniu sądowym takie dokumenty nie mają żadnego znaczenia, bowiem każdą sprawę Sąd ocenia indywidualnie.

Pamiętaj!

Błędnie ustalona wartość zadośćuczynienia w postępowaniu sądowym może narazić Cię na straty i poniesienie dodatkowych kosztów – jak np. koszty zastępstwa procesowego przeciwnika sądowego. Jeżeli nie wiesz jak ustalić wartość zadośćuczynienia lub też masz wątpliwości czy zrobiłeś to poprawnie, przejdź do zakładki Kontakt i umów się na wizytę z naszymi specjalistami.