Blog prawniczy

System SENT

System SENT – kogo obejmuje ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów?

Ustawą z dnia 9 marca 2017 roku o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi określono zasady systemu monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi, obowiązki podmiotów uczestniczących w drogowym i kolejowym przewozie towarów oraz podmiotów dokonujących obrotu paliwami opałowymi, a także odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym i kolejowym przewozem towarów oraz z obrotem paliwami opałowymi.

W opinii twórców ustawy stanowi ona narzędzie do walki z nieuczciwymi podmiotami dokonującymi nielegalnego obrotu paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym, bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, dokonujących wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również dokonujących obrotu bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa. Głównymi zadaniami systemu jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za „wrażliwe”, ułatwienie walki z „szarą strefą” oraz ograniczenie poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

Obowiązek udostępniania danych w systemie SENT obejmuje przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność jako przewoźnicy, a także zarówno podmioty wysyłające, jak i podmioty odbierające:

  • W przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.
  • W przypadku dostawy towarów, podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Z kolei, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.
  • W przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia.

Co to jest SENT?

Na potrzeby realizacji ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi został utworzony rejestr zgłoszeń SENT, który jest prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, który jest administratorem danych przetwarzanych w rejestrze. System SENT to skrót od System Elektronicznego Nadzoru Transportu, który został stworzony właśnie po to, by umożliwić dokonywanie zgłoszeń drogą elektroniczną. Dostęp podmiotów do tego rejestru, w celu przesyłania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszeń odbywa się za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

W rejestrze tym gromadzone są następujące dane:

  • 1) zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach,
  • 2) geolokalizacyjne przekazywane z lokalizatorów oraz zewnętrznych systemów lokalizacji, obejmujące współrzędne geograficzne dotyczące położenia środka transportu, jego prędkość, datę i godzinę pozyskania tych współrzędnych, azymut środka transportu, błąd przekazywania danych satelitarnych oraz numer lokalizatora albo numer urządzenia,
  • 3) zawarte w miesięcznych zestawieniach informacji dotyczących okresowych umów,
  • 4) dotyczące przeprowadzonych kontroli.

O ile system SENT umożliwia szybką wysyłkę, modyfikację i aktualizację wymaganych przez ustawodawcę danych, o tyle wiele potencjalnych użytkowników może mieć wątpliwość, kogo właściwie dotyczy obowiązek udostępniania danych w systemie SENT. W trosce o właściwe wykonywanie ustawowych obowiązków Kancelaria z powodzeniem prowadzi współpracę doradczą w tym zakresie z wieloma firmami transportowymi i nie tylko, o czym więcej dowiedzą się Państwo tutaj.

System SENT – jakie towary obejmuje?

Systemowi SENT podlegają towary:

  • objęte pozycjami CN: 2207 nieoznaczonych znakami akcyzy, 2707, 2710, 2905, 2917, 3403, 3811, 3814 zawierających alkohol etylowy, 3820 zawierających alkohol etylowy, 3824, 3826 - jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów,
  • paliwa opałowe, bez względu na ich ilość w przesyłce,
  • alkohole całkowicie skażonego wskazanymi przez dowolne państwo członkowskie Unii Europejskiej środkami dopuszczonymi do skażania alkoholu etylowego na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 3199/93 z dnia 22 listopada 1993 r. w sprawie wzajemnego uznawania procedur całkowitego skażenia alkoholu etylowego do celów zwolnienia z podatku akcyzowego, w tym zawartego w wyrobach nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi w przypadku przesyłek o objętości powyżej 500 litrów;
  • susz tytoniowy w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, nieoznaczonego znakami akcyzy, bez względu na jego ilość w przesyłce,
  • produkty lecznicze, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, objęte obowiązkiem, o którym w ustawie Prawo farmaceutyczne,
  • inne niż wymienione w pkt 1-5, w stosunku do których zachodzi uzasadnione prawdopodobieństwo wystąpienia naruszeń przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego, mogących powodować, ze względu na skalę lub częstotliwość obrotu tymi towarami, znaczne uszczuplenia tych podatków.

System SENT nie obejmuje z kolei m.in. przewozu paliw opałowych w opakowaniach jednostkowych o masie brutto nieprzekraczającej 30 kg lub o objętości nieprzekraczającej 30 litrów, w łącznej ilości nieprzekraczającej odpowiednio 100 kg lub objętości 100 litrów dla jednego podmiotu odbierającego, a także przewozu towarów objętych procedurą celną tranzytu, składowania, odprawy czasowej, przetwarzania lub wywozu, czy też powrotnym wywozem, a także przewozu towarów, który nie jest związany z wykonaniem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli przewożonym towarom towarzyszy dokument potwierdzający przesunięcie międzymagazynowe wystawiony przez nadawcę towarów.

Należy mieć nadto zawsze na uwadze fakt, iż minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, towary inne niż wymienione powyżej, których przewóz jest objęty systemem monitorowania przewozu i obrotu, wraz ze wskazaniem masy, ilości, objętości lub wartości tych towarów, oraz przypadki, w których ich przewóz nie podlega temu systemowi, uwzględniając konieczność przeciwdziałania uszczupleniom w zakresie podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego.

Celem pewnej weryfikacji towarów, co do których mają Państwo wątpliwość, czy należy zgłosić je do systemu SENT, polecamy skorzystanie z oferty naszej Kancelarii, której doświadczenie w opisywanym w artykule zakresie zweryfikują Państwo tutaj.

Konsekwencje naruszenia przepisów o SENT

Niedopełnienie obowiązku zgłoszenia przewozu towarów wrażliwych w systemie SENT może wiązać się z surowymi karami. To samo dotyczy także sytuacji, gdy dostarczone informacje będą odbiegały od stanu faktycznego.

Jeżeli w trakcie kontroli przewozu towaru stwierdzono, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu w zgłoszeniu albo przewóz towarów wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, na środek transportu lub towar mogą zostać nałożone zamknięcia urzędowe. W przypadku nałożenia na środek transportu lub towar zamknięć urzędowych pobiera się od przewoźnika kaucję w wysokości 2000 zł. Kaucję pobiera się w formie gotówkowej, za pokwitowaniem na druku ścisłego zarachowania, lub za pomocą instrumentu płatniczego, jeżeli pobierający kaucję dysponuje odpowiednim urządzeniem do autoryzacji transakcji płatniczych.

Natomiast, jeżeli w trakcie kontroli przewozu towarów:

  • 1) ujawniono niedokonanie zgłoszenia,
  • 2) nie zostanie przedstawiony przez kierującego numer referencyjny dla dokonywanego przewozu towaru, dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie towar albo środek transportu wraz z towarem może zostać zatrzymany.

Z kolei, jeżeli w trakcie kontroli przewozu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrobów medycznych ujawniono, że przewóz towarów jest dokonywany:

  • 1) bez dokonania Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu zgłoszenia,
  • 2) przed upływem terminu na zgłoszenie sprzeciwu,
  • 3) wbrew sprzeciwowi bądź
  • 4) bez dokumentu albo gdy dokument ten zawiera dane niekompletne lub niezgodne ze stanem faktycznym - towar zatrzymuje się.

W przypadku przewozu towarów po krajowej sieci kolejowej towar może zostać zatrzymany w miejscu dostarczenia towaru na terytorium kraju. Zatrzymany towar albo środek transportu wraz z towarem jest kierowany albo usuwany do najbliższego wyznaczonego miejsca, które spełnia warunki przechowywania towarów będących przedmiotem przewozu. W razie nieustalenia podmiotu, który posiada prawo do dysponowania towarem jak właściciel, w terminie 60 dni od dnia zatrzymania towaru, orzeka się przepadek towaru na rzecz Skarbu Państwa. W przypadku towarów łatwo psujących się termin wynosi 3 dni. Bez względu na zakreślony termin, z wnioskiem o orzeczenie przepadku towaru na rzecz Skarbu Państwa występuje do sądu cywilnego naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na miejsce kontroli przewozu towarów.

Za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie środka transportu lub towaru w wyznaczonym miejscu pobiera się opłaty. Za opłaty odpowiada solidarnie przewoźnik i podmiot obowiązany do złożenia zgłoszenia. Dyrektor izby administracji skarbowej właściwy dla wyznaczonego miejsca, do którego został skierowany lub usunięty środek transportu wraz z towarem, ustala, w drodze postanowienia, wysokość opłat za usunięcie, strzeżenie i przechowywanie środka transportu lub towaru w wyznaczonym miejscu, osoby obowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.

W przypadku niewykonania obowiązku nałożonego przepisami ustawy SENT na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł. Natomiast w przypadku stwierdzenia, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu odpowiednio przez podmiot wysyłający albo podmiot odbierający w zgłoszeniu, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% różnicy wartości brutto towaru zgłoszonego i towaru rzeczywiście przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł.

Niewykonanie obowiązku polegającego z przedstawieniem środka transportu wiązać się może z nałożeniem na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł. W przypadku niezgłoszenia elektronicznego przez podmiot sprzedający, który dokonał obrotu paliwami opałowymi, nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru będącego przedmiotem dostawy. W przypadku braku zgłoszenia przez zużywający podmiot olejowy lub pośredniczący podmiot olejowy nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 5000 zł. Wreszcie w sytuacji, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik nie wykona obowiązku wskazania lub uzupełnienia w zgłoszeniu dodatkowych danych, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej.

Kara pieniężna nałożona zostać może również na przewoźnika. W przypadku niedokonania zgłoszenia, stwierdzenia, że towar nie odpowiada co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towarowi wskazanemu przez przewoźnika w zgłoszeniu, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. W przypadku, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o brakujące dane, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. W przypadku niedostarczenia zgłoszonego towaru do miejsca dostarczenia towaru albo miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 100 000 zł, o ile nie ustalono podmiotu, który nabył lub posiada te towary, lub nie ustalono miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju.

W przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik nie wykona obowiązku aktualizacji danych w systemie SENT, bądź zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Karę pieniężną nakłada się w drodze decyzji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego właściwego dla miejsca kontroli - w przypadku kontroli przewozu towarów, bądź ze względu na adres zamieszkania lub na adres siedziby podmiotu odbierającego albo podmiotu nabywającego. Kara pieniężna nie może być nałożona, jeżeli od dnia niedopełnienia obowiązku upłynęło 5 lat. Obowiązek zapłaty kary pieniężnej przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zapłaty.

Każdy kto w swojej działalności ma do czynienia z towarami wrażliwymi powinien zapoznać się z systemem SENT, jak i skorzystać z porady doświadczonego zespołu profesjonalistów poprzez zakładkę Kontakt, celem zapobiegnięcia komplikacjom zarówno w samym korzystaniu z systemu SENT, jak i niebezpieczeństwu poniesienia dotkliwych kar finansowych.

Szukasz sprawdzonego radcy prawnego?

Skontaktuj się ze mną